پالس اکسی متر
پالس اکسیمتری نوعی آزمایش غیرتهاجمی است که سطح اشباع اکسیژن خون را اندازه گیری مینماید. پالس اکسی متر، یکی از دستگاههای پرکاربرد پزشکی است که معمولاً به نوک انگشت متصل شده و تغییرات سطح اکسیژن را تشخیص میدهد.
کاربرد پالس اکسی متر
هدف پالس اکسی متر تشخیص میزان اکسیژن خون است. متخصصان پزشکی از این دستگاه برای نظارت بر سلامتی افراد مبتلا به بعضی بیماریها که بر سطح اکسیژن خون تأثیرگذار است استفاده مینمایند. برخی از این بیماریها عبارتند از:
• بیماری انسداد مزمن ریه (COPD)
• آسم
•
پنومونی
• سرطان ریه
• کم خونی
• حمله قلبی یا نارسایی قلبی
• بیماری قلبی مادرزادی
نحوه کار پالس اکسی متر
هنگامی که دستگاه پالس اکسی متر به نوک انگشتان متصل میشود، با اندازه گیری تغییرات در جذب نور، میزان اکسیژن خون را اندازه گیری مینماید. تستهای پالس اکسی متری با توجه به تجهیزات مورد استفاده برای این منظور، نتایجی با دقت 4 تا 6 درصد ارائه میدهند.
سطح اکسیژن خون به چه معناست؟
سطح اکسیژن خون نشان دهنده میزان توانایی گلبولهای قرمز در حمل اکسیژن میباشد. معمولاً تا زمانی که فرد علائمی مانند تنگی نفس یا درد قفسه سینه نداشته باشد، نیازی به بررسی سطح اکسیژن خون نیست. با این حال افراد مبتلا به بیماریهای مزمن تنفسی مانند آسم، بیماران قلبی یا بیماران مزمن انسداد ریه ممکن است نیاز به نظارت مداوم سطح اکسیژن خون داشته باشند.
میزان عادی سطح اکسیژن خون
متخصصان معتقدند که بیش از 89 درصد خون باید بطور معمول حامل اکسیژن باشد. این میزان برای حفظ سلامت سلولهای بدن ضروری است. گاهی میزان اکسیژن خون به طور موقت به پایینتر از این سطح افت میکند که آسیبی در پی ندارد؛ اما تداوم کاهش سطح اشباع اکسیژن میتواند آسیب جدی به بدن برساند.
سطح اشباع اکسیژن نرمال برای افراد سالم 95 درصد در نظر گرفته میشود و سطوح پایینتر از 92 درصد میتواند نشانه
هیپوکسمی بالقوه باشد.
عوامل مختلفی حتی مانند رنگ پوست فرد، بر سطح اکسیژن خون تأثیرگذار میباشد.
سطوح غیرعادی اکسیژن خون
سطوح کمتر از حد طبیعی اکسیژن خون، هیپوکسمی نامیده میشود. این بیماری منجر به بروز عوارضی در بافتها و اندامهای بدن شود. به طور معمول، در روش آزمایش PaO2، سطح زیر 80 میلیمتر جیوه و در روش آزمایش پالس اکسیمتری (SpO2)، سطح زیر 95 درصد به عنوان کمبود اکسیژن خون در نظر گرفته میشود.
سطوح بالای اکسیژن معمولاً در افرادی که از اکسیژن مکمل برای تنفس استفاده میکنند، رخ میدهد. این عارضه را میتوان به وسیله آزمایش ABG (آزمایش گازهای خونی)، تشخیص داد.
